Środowisko sprzyjające tworzeniu wartości

Współczesny, nowoczesny obóz pracy albo…

To nie z przypadku niektóre miejsca pracy przyciągają i zatrzymują wartościowych ludzi (retencja). Robią coś co ich angażuje (motywacja wewnętrzna) i mają w sobie coś co wyzwala kreatywność. Mają taką kulturę organizacyjną oraz środowisko pracy, które sprzyja powstawania wartości. Miejsca te pozytywnie wpływają na wykorzystanie potencjału jaki jest w ludziach i na mądre wykorzystanie tzw. energii organizacji. Jest wiele dowodów na to, że modelowanie adekwatnego do potrzeb otoczenia fizycznego i społecznego ściśle koreluje ze zdolnością zespołów do tworzenia wartości.

Ale od początku…

Jesteśmy nastawieni na ambitne osiągnięcia, próbujemy działać szybciej, skuteczniej i efektywniej. Wypracowujemy wygrywające strategie. Mamy do dyspozycji technologie i gadżety wspomagające pracę zespołów, mamy najnowocześniejsze biura i często przejmujemy od innych modne rozwiązania. Na końcu dziwimy się czemu nie wpływa to pozytywnie na wyniki pracy a, co najwyżej, na większy komfort pracowników.

Dlaczego tak się dzieje? Możliwe, że nie zauważamy zmiany paradygmatu. Nie dostrzegamy tego, że tzw. „pracownicy wiedzy” chcą pracować w innych warunkach niż dotychczas. Nowy paradygmat nie jest tylko efektem postępu technologicznego i rozwoju firm ale efektem wyodrębnienia się organizacji nastawionych na tworzenie wartości dzięki aktywności pracowników wiedzy. Ten typ wytwórców wymaga innego środowiska, w którym ich potencjał zostanie wykorzystany. Środowiska w którym pożądany efekt jest rezultatem synergii mocnych stron współpracujących ze sobą ludzi.

Nowy kontrakt na Sensotwórcze środowisko wiąże się z kilkoma wyzwaniami:

Pierwsze : brak spójności rozwiązań i uwzględnienia tego, że środowisko tworzenia wartości to wiele czynników do spełnienia łącznie. Wiele wymienianych wcześniej podejść do budowania nowoczesnego środowiska jest właściwe ale jedynie wtedy, gdy działania są spójnie i konsekwentnie dopasowane tworząc tzw. EVP (employment value proposition).

Na nic się zda nowoczesny open space bez uwzględnienia możliwych potrzeb pracy w kameralnych i mieszanych warunkach, bez uwzględnienia sieci społecznej (jak w rzeczywistości przebiega komunikacja, kooperacja i kontakty w organizacji?). Nie można uzyskać wartości nie biorąc pod uwagę potrzeby dopasowania przywództwa. Jednym słowem EVP to przemyślany i spójny koncept przyciągania i zatrzymywania właściwych ludzi z jednoczesnym stworzeniem im idealnego środowiska do wytwarzania wartości.

Drugie wyzwanie: pułapka targowiska czyli kupowanie motywacji ludzi. Wiele starań pozytywnego wpływania na motywację pracowników kończy się jedynie tzw. efektem „złotej klatki”. Stworzyliśmy wszystko aby ludzie byli zadowoleni i nie myśleli aby pracować gdziekolwiek indziej, a jednak nie mamy wystarczającego poziomu zaangażowania i innowacyjności. Stworzyliśmy wszystko aby maksymalnie zaangażować ludzi i zachęcić ich do innowacyjnego wysiłku (premia za innowacyjność), a otrzymujemy jedynie zmęczenie i chęć zmiany pracy. Okazuje się, że tworzenie wartości przez pracowników wiedzy polegające min. na wytwarzaniu innowacyjnych rozwiązań, musi być budowane na motywacji wewnętrznej, której nawet najbardziej nowoczesne systemy bodźców zewnętrznych, nie są w stanie uruchomić.

Trzecie wyzwanie: brak pogodzenia perspektywy indywidualnej i zbiorowej działania ludzi i zespołów. Jedną z potrzeb pracowników wiedzy jest indywidualizacja czyli oczekiwanie indywidualnie wynegocjowanych warunków i środowiska pracy. Rodzi to poważne wyzwania dla firm, które podchodzą do tej kwestii systemowo (grupowo). Tymczasem potrzebne znalezienie balansu i integracji rozwiązań skierowanych do całego zespołu z jednoczesnym uwzględnieniem potrzeb indywidualnych. Te drugie wymagają uważnego rozpoznania ich.

Czwarte wyzwanie: grawitacja czyli działanie sił wynikających z kultury organizacyjnej. Niedocenianym elementem środowiska sprzyjającego tworzeniu wartości jest kultura organizacyjna, która działa jak grawitacja. Bez względu na to czy nam się to podoba czy nie, determinuje zachowania ludzi bardziej niż jakiekolwiek systemy i narzędzia zarzadzania. Jeżeli myślimy o otwartej, innowacyjnej firmie a mamy kulturę organizacyjną dopasowaną jedynie do komercjalizacji istniejących rozwiązań nie będziemy w stanie stworzyć warunków powstawania innowacji. Kultura organizacyjna stanowi jeden z najsilniej działających czynników retencyjnych czyli takich które powodują przyciąganie i zatrzymywanie ludzi o określonych cechach, kompetencjach i preferencjach.

Piąte wyzwanie: Balans aktywów materialnych i niematerialnych. Tworząc środowisko sprzyjające tworzeniu wartości mamy do czynienia zarówno z jego aspektami materialnymi (fizycznymi) jak np. przestrzeń i wyposażenie pracy ale również aspektami niematerialnymi (społecznymi, psychologicznymi, duchowymi). Uwzględnienie obu tych kwestii i odpowiednie zbalansowanie może uchronić nas przed zjawiskiem, które my nazwaliśmy „nowoczesnymi obozami pracy” polegającymi min. na tym, że ludzie znajdują się w nowoczesnych przestrzeniach, dysponują nowoczesnymi technologiami i narzędziami pracy, a czują się jakby byli na przymusowych robotach które pozbawiają ich jakiejkolwiek inwencji czy poczucia sensu. Wymiar niematerialny sprzyjającego otoczenia pracy to min. jakość współpracy w zespole, środowisko sprzyjające uczeniu się i realizacji talentów i zainteresowań, środowisko deliberatywne i partycypacyjne. Aspekt niematerialny środowiska sprzyjającego tworzeniu wartości jest w dużej mierze współtworzony przez samych ludzi stąd w jego tworzeniu istotną rolę może odegrać adekwatne przywództwo (lead)

Na to wygląda, że aby w jakimś miejscu, organizacji, zespole powstawała wartość, musimy zmierzyć się z pojęciem modelowania środowiska pracy i adekwatnie do potrzeb, uwzględniając najnowszą wiedzę zaprojektować i wdrożyć je a owoce muszą się pojawić.